Günlük hayatın koşuşturması içerisinde doğayı yalnızca manzara olarak görüyoruz. Toprağın altına, denizin derinliklerine, gökyüzüne biraz daha dikkatli bakmak yeterli. Manzaradan ötesini, sessizce işleyen bir düzeni fark ediyoruz. Bu düzenin temelinde rekabetten daha güçlü bir ilke yatıyor.
“Uyum”
Doğamız, milyonlarca yıldır aynı gerçeği fısıldıyor: Hayatta kalanlar güçlü olanlar değil, çevresiyle kusursuz uyumu yakalayanlardır. Çevreleriyle ve değişen şartlarla uyum içerisinde olanlar yaşamın sürekliğine katkı sağlar. Bu yüzden doğa bize dayatmayı değil, birlikte akmayı fısıldar. Ve bu fısıltı, her yerde aynı ritimle yankılanır.
Bu uyumu görmek için çok uzağa gitmemize gerek yok. Önce gözümüzün çoğu zaman fark etmediği toprağın altına bakmalıyız. Devasa ağaçlar, ormanda tek başlarına yaşamazlar. Köklerini saran Mikoriza mantarlarıyla bütün orman görünmez bağlarla bağlanır. Bu gizli ağ, suyu ve mineralleri ağaçlar arasında paylaştırır. Güneş görmeyen bir fidanı yaşlı ve güçlü bir ağaç bu ağ sayesinde besler. Doğada uyum, yalnızca bireysel bir hayatta kalma mücadelesi değildir. Karşındakinin eksikliğini kendi fazlanla tamamlayarak ortak yaşamı ayakta tutmaktır.
Benzer bir dayanışma da denizlerin derinliklerinde karşımıza çıkar. Üstelik çok daha renkli bir şekilde. Mercan resifleri, tek başlarına hayatta kalamayacak kadar hassas canlılardır. Bu yüzden mikroskobik alglerle olağanüstü bir ortaklık geliştirirler. Mercanlar alglere güvenli bir yuva sunarlar. Algler de fotosentez yaparak mercanları besler ve onlara büyüleyici renklerini kazandırırlar. Biri olmadan diğeri solup gider. Aralarındaki uyum, dünyadaki deniz yaşamının çoğunluğuna ev sahipliği yapar ve zengin bir ekosistemin temelini oluşturur.
Uyum; kendi sınırlarını korurken, yanındakiyle güçlenip parlayabilmektir.
Uyumun yalnızca birlikte yaşamaktan ibaret olduğunu düşünmemeliyiz. Uyum, bizlere hareketin içinde de kendini gösterir. Yeryüzünün bilge suları; akarsular ve nehirler… Dağlardan aşağıya akarken karşılarına çıkan devasa kayalarla kavga etmezler. Onları yıkmak için kaskatı bir inatçılık sergilemezler. Bir engelle karşılaştıklarında; yumuşakça yön değiştirir, etrafından dolaşırlar. Bazen yavaşlar, gerekirse kayanın şekline bürünürler ama akmaya devam ederler. Suyun esnek uyumu, zamanla en sert kayaları bile eritir ve kendine yeni bir yol, pürüzsüz bir yatak açar. Nehir bize şunu hatırlatır; uyum sağlamak teslim olmak değildir. Değişen şartlar içerisinde uygun şekle bürünmek ve kendi yolculuğunu kolaylaştırıp, yoluna devam edebilmektir.
Bir de nehirlerden ayrılıp gözlerimizi gökyüzüne çevirebiliriz. Orada da uyumun adeta görsel bir şölene dönüştüğünü görürüz. Sonbaharda binlerce sığırcık kuşunun gökyüzünde süzüldüğüyle karşılaşırız. Hep birlikte hareket ederken tek bir canlıymış gibi dalgalanırlar. Aralarında ne bir çarpışma olur, ne de düzenleri kaybolur. Her kuş yakınındaki kuşların hareketini, hızını ve açısını takip eder. Ortada tek bir yönetici yoktur. Yalnızca güven, dikkat ve uyum vardır. Gökyüzündeki bu etkileyici dans bize şunu gösterir;
Uyum, kendi özgünlüğünü kaybetmeden yanındakinin adımlarına ayak uydurabilmektir.
Doğanın gösterdiği bu uyum dili ekolojik dengeyle sınırlı kalmaz. İlişkilerin temel taşlarından biri ve kurduğumuz bağlar için de önemli ipuçları taşır. Çünkü insan ilişkilerinde de durum çok farklı değildir.
Çoğu zaman ilişkilerimizi sürdürürken partnerlerimizi kendimize göre şekillendirmeye çalışırız. Farklılıkları birer tehdit gibi algılarız. En küçük engellerde, anlaşmazlıklarda katılaşıp kırılırız. Sağlıklı ve uzun ömürlü bağlar, birbirlerini tüketmek yerine beslenebilmeyi gerektirir.
Gerçek uyum, iki insanın aynı olması demek değildir. Farklılıkların içinde ortak bir ritim yakalayabilmektir.
Hayatı güzelleştiren, dönüştüren ve anlamlı kılan şey yalnız kalmak değildir. Birlikte o dünyaya kök salabilmektir.
14 Responses
“Uyum kendi özgürlüğünü kaybetmeden yanındakinin adımlarına uyumlanabilmektir” çok etkileyi. Bu yazıdan da anlaşılacağı üzre uyumlanan kazanır ve kazandıkça hayatta ki kalitesi artar.
Biz insanoğlu ya sınırları korumuşuz yada taviz vermişiz.
Demekki doğaya ve doğada yaşayan canlılarada kibretmişiz ki burnumuzun dibine koyulmuş cevapları göremediğimiz için okuyamamışız.
Doğaya bakarken insan ilişkilerini de yeniden düşündüren çok güzel bir yazı olmuş. Özellikle “Uyum sağlamak teslim olmak değildir” düşüncesi çok etkileyiciydi. Uyumun, farklılıklar içinde birlikte güçlenmek olduğunu zarif bir şekilde anlatmışsınız. Kaleminize sağlık.
İlişkide ilk uyumlanan hep kazanır. Aynı gün iş başı yaptığınız kişiden sizi daha hızı başarıya götüren çoğu zaman bilginiz değil uyum beceriniz olur.
Uyum bir hayatta kalma stratejisi gerçekten. Neyin varolup devam etmesini istiyorsa insan uyumu yakalamalı…
Değiştirmeye çalışmak yerine “Farklılıkların içinde ortak bir ritim yakalamak…” İnsanın en önce kendisine yapacağı en güzel iyilik olsa gerek. Ne güzel bir makale kaleminize sağlık.
Ne seninle ne de sensiz…. demiş eskiler😅 Aynen öyle ancak ve ancak uyum ile mümkün; bir arada kalmak da hayatta kalmak da…
Doğayla ilgili harika gözlemler ve ilişkilendirmeler 👏
Uyumun temeli kabullenmek… Bulunduğumuz koşulları, birilerinin bizden farklı olabileceğini, herkesin her şeyi yapabileceğini, bizim başımıza da olumlu/olumsuz her şeyin gelebileceğini vb. Kabullenmeden uyumlanamıyoruz. 🥰
Gökyüzünden süzülen kar taneleri bile birbirinden o kadar farklıyken “önce ben ineceğim yeryüzüne, sen dur” diye diğer kar tanesiyle kavga etmez. Doğada bile o kadar güzel uyum varken bizler bu farklılıkların sebebini bilmeden uyumsuz gibi yaşamaktayız. Asıl mesele farklılıkların içinde bir uyum bulup huzurlu bir şekilde yaşayabilmekte..
Şuan yaşadığımız çağda o kadar kıymetli ki uyum… Doğanın gözünden görmezden geldiğimiz ama her gün şahit olduğumuzda daha da güzel bizler için… Bizler yap-boz parçaları gibi farklılıklarımızla birleşebildiğimizde uyumlu oluyoruz…